Als je erg vaak bent gefotografeerd, ben je dat op een gegeven moment kennelijk zat. Op donderdag 5 augustus om 9.00 uur zal Naomi Campbell getuigen in het proces tegen Charles Taylor voor het Speciaal Hof voor Sierra Leone in Leidschendam. De aanklager wil bewijzen dat Taylor een ‘bloeddiamant’ heeft gegeven aan het bekende model. Campbell wilde niet getuigen maar werd gedwongen te verschijnen.
Vanwege de enorme media-aandacht vroeg Campbell het Hof om ‘beschermende maatregelen’. Gisteren besliste het Hof op dit verzoek. Als het aan de rechters ligt mogen er bij het gebouw van het Hof geen foto’s of filmopnamen worden gemaakt van Campbell zonder haar toestemming. Een opmerkelijke beslissing.
Het Hof overweegt:
that there are legitimate grounds of concern for Ms. Campbell's security and privacy by virtue of her public persona and the extremely intense media scrutiny relating to her anticipated testimony
Het Hof draagt haar griffie vervolgens op ervoor te zorgen dat niemand zonder voorafgaande toestemming foto’s of filmopnamen maakt van Naomi Campbell terwijl zij het gebouw betreedt, terwijl zij zich in het gebouw bevindt en terwijl zij het gebouw verlaat:
The Registrar is directed to (…) ensure that no person shall photograph, or video record Ms. Campbell while entering the Tribunal building, exiting from the Tribunal building, or while she is in the Tribunal building, without leave of the Trial Chamber or Ms. Campbell.
Fotograferen en het maken van filmopnamen staat in Nederland in beginsel vrij. Het portretrecht biedt de geportretteerde de mogelijkheid zich te verzetten tegen publicatie van zijn portret, niet tegen het maken van het portret. Na de zaak Reklos tegen Griekenland was er onder juristen korte tijd discussie over de vraag of het enkele nemen van een foto zonder voorafgaande toestemming inbreuk maakt op iemands privacy. Inmiddels wordt die vraag met een volmondig “nee” beantwoord. Een verbod om (vanaf de openbare weg) zonder voorafgaande toestemming foto’s of filmopnamen te maken vindt dus geen steun in het recht.
Morgen zullen ongetwijfeld foto’s verschijnen in de pers van Naomi Campbell die het gebouw van het Hof binnengaat of uitkomt. Zou zij zich daartegen kunnen verzetten op basis van haar portretrecht? Campbell zou dan een redelijk privacybelang in de strijd moeten gooien. In de rechtspraak is onder meer het voorkomen van gevaar voor represailles, bespotting of diskwalificatie erkend als redelijk belang. Maar heeft Campbell zo’n belang? Twijfelachtig. Het feit dat zij gaat getuigen is immers alom bekend, net als haar veelgefotografeerde voorkomen.
Zelfs als Campbell een redelijk privacybelang zou hebben, dan komt de informatievrijheid om de hoek kijken. Het privacybelang van Campbell zou worden afgewogen tegen het belang van persvrijheid. In de zaak Caroline van Hannover uit 2004 ging het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in op de afweging tussen het belang van informatievrijheid en het privacybelang van een ‘public person’. Belangrijk is de aard van de foto’s. Dragen ze bij aan een debat van publiek belang? Of dienen ze uitsluitend om de nieuwsgierigheid van het publiek naar het privéleven van de celebrity te bevredigen? Aan publicatie van het laatstgenoemde type foto’s wordt veel minder belang gehecht.
Een foto van Naomi Campbell die het gebouw van het Hof binnengaat draagt bij aan het publieke debat en de verslaggeving over het proces tegen Charles Taylor. Gezien de nieuwswaarde van de foto schat ik in dat de informatievrijheid aan het langste eind zou trekken.
Daniël Haije
|
kantoor Emerald House Jozef Israëlskade 48-G Amsterdam t 020 - 305 3066 www.hoogenhaak.nl |
post Postbus 76780 1070 KB Amsterdam e info@hoogenhaak.nl f 020 - 305 3069 kvk 34314579 |
Als je erg vaak bent gefotografeerd, ben je dat op een gegeven moment kennelijk zat. Op donderdag 5 augustus om 9.00 uur zal Naomi Campbell getuigen in het proces tegen Charles Taylor voor het Speciaal Hof voor Sierra Leone in Leidschendam. De aanklager wil bewijzen dat Taylor een ‘bloeddiamant’ heeft gegeven aan het bekende model. Campbell wilde niet getuigen maar werd gedwongen te verschijnen.
Vanwege de enorme media-aandacht vroeg Campbell het Hof om ‘beschermende maatregelen’. Gisteren besliste het Hof op dit verzoek. Als het aan de rechters ligt mogen er bij het gebouw van het Hof geen foto’s of filmopnamen worden gemaakt van Campbell zonder haar toestemming. Een opmerkelijke beslissing.
Het Hof overweegt:
that there are legitimate grounds of concern for Ms. Campbell's security and privacy by virtue of her public persona and the extremely intense media scrutiny relating to her anticipated testimony
Het Hof draagt haar griffie vervolgens op ervoor te zorgen dat niemand zonder voorafgaande toestemming foto’s of filmopnamen maakt van Naomi Campbell terwijl zij het gebouw betreedt, terwijl zij zich in het gebouw bevindt en terwijl zij het gebouw verlaat:
The Registrar is directed to (…) ensure that no person shall photograph, or video record Ms. Campbell while entering the Tribunal building, exiting from the Tribunal building, or while she is in the Tribunal building, without leave of the Trial Chamber or Ms. Campbell.
Fotograferen en het maken van filmopnamen staat in Nederland in beginsel vrij. Het portretrecht biedt de geportretteerde de mogelijkheid zich te verzetten tegen publicatie van zijn portret, niet tegen het maken van het portret. Na de zaak Reklos tegen Griekenland was er onder juristen korte tijd discussie over de vraag of het enkele nemen van een foto zonder voorafgaande toestemming inbreuk maakt op iemands privacy. Inmiddels wordt die vraag met een volmondig “nee” beantwoord. Een verbod om (vanaf de openbare weg) zonder voorafgaande toestemming foto’s of filmopnamen te maken vindt dus geen steun in het recht.
Morgen zullen ongetwijfeld foto’s verschijnen in de pers van Naomi Campbell die het gebouw van het Hof binnengaat of uitkomt. Zou zij zich daartegen kunnen verzetten op basis van haar portretrecht? Campbell zou dan een redelijk privacybelang in de strijd moeten gooien. In de rechtspraak is onder meer het voorkomen van gevaar voor represailles, bespotting of diskwalificatie erkend als redelijk belang. Maar heeft Campbell zo’n belang? Twijfelachtig. Het feit dat zij gaat getuigen is immers alom bekend, net als haar veelgefotografeerde voorkomen.
Zelfs als Campbell een redelijk privacybelang zou hebben, dan komt de informatievrijheid om de hoek kijken. Het privacybelang van Campbell zou worden afgewogen tegen het belang van persvrijheid. In de zaak Caroline van Hannover uit 2004 ging het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in op de afweging tussen het belang van informatievrijheid en het privacybelang van een ‘public person’. Belangrijk is de aard van de foto’s. Dragen ze bij aan een debat van publiek belang? Of dienen ze uitsluitend om de nieuwsgierigheid van het publiek naar het privéleven van de celebrity te bevredigen? Aan publicatie van het laatstgenoemde type foto’s wordt veel minder belang gehecht.
Een foto van Naomi Campbell die het gebouw van het Hof binnengaat draagt bij aan het publieke debat en de verslaggeving over het proces tegen Charles Taylor. Gezien de nieuwswaarde van de foto schat ik in dat de informatievrijheid aan het langste eind zou trekken.
Daniël Haije